റബാത്തിലെ വായനക്കാരന്റെ 'മാന്ത്രികക്കോട്ട'

അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് തീർത്ത ഒരാകാശം

റബാത്തിലെ വായനക്കാരന്റെ 'മാന്ത്രികക്കോട്ട'

മൊറോക്കോയിലെ റബാത്ത് നഗരത്തിലെ തിരക്കേറിയ 'മെദിന' തെരുവുകൾക്കിടയിൽ, കാലം ഒരു പഴയ മരക്കസേരയിൽ വായനയ്ക്കായി ഇരിക്കാറുണ്ട്. അവിടെയാണ് മുഹമ്മദ് അബ്ദുൽ അസീസ് എന്ന അക്ഷരങ്ങളുടെ കാവൽക്കാരനെ നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയുക. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊച്ചു കടയായ "ബൗക്വിനിസ്റ്റെ എൽ അസീസി", വെറുമൊരു പുസ്തകശാലയല്ല; അതൊരു സ്വപ്നകൂടാരമാണ്. 1963-ൽ വെറും ഒൻപത് പുസ്തകങ്ങളുമായി തുടങ്ങിയ ആ യാത്ര, ഇന്ന് അയ്യായിരത്തിലധികം ലോകങ്ങൾ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച ഒരു അക്ഷരക്കോട്ടയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

അസീസിന്റെ ജീവിതം വായനയേക്കാൾ വലിയൊരു അതിജീവനത്തിന്റെ കാവ്യമാണ്. ആറാം വയസ്സിൽ മാതാപിതാക്കൾ നഷ്ടപ്പെട്ട ആ കുട്ടി വളർന്നത് കടലിന്റെ തിരമാലകൾക്കൊപ്പമായിരുന്നു. ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണത്തിനായി മീൻപിടിക്കാൻ പോയിരുന്ന ബാല്യത്തിൽ, തനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട അറിവിനോടുള്ള മധുരപ്രതികാരമായാണ് അദ്ദേഹം ഈ പുസ്തകശാല പടുത്തുയർത്തിയത്.

"പട്ടിണിയോട് ഞാൻ ചെയ്ത ഏറ്റവും വലിയ ലഹളയായിരുന്നു ഈ അക്ഷരങ്ങൾ."

— മുഹമ്മദ് അബ്ദുൽ അസീസ്

ഭാഷകൾ, ലോകങ്ങൾ, സ്വപ്നങ്ങൾ

ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിലും, വായനയിലൂടെ അദ്ദേഹം ഒരു വിജ്ഞാനകോശമായി മാറി. വിക്ടർ ഹ്യൂഗോയുടെ 'പാവങ്ങൾ' (Les Misérables)-ലെ സാമൂഹിക പോരാട്ടങ്ങൾ വായിക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണത അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിയുന്നു. സെർവാന്റീസിന്റെ വിഖ്യാത കൃതിയായ 'ഡോൺ കിഹോത്തെ' (Don Quixote)-യിലെ സ്വപ്നസഞ്ചാരിയായ നായകനെപ്പോലെ, ഈ ലോകത്തിന്റെ ബഹളങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇരുന്ന് ഭാവനയുടെ കുതിരപ്പുറത്ത് ഏറി ലോകം ചുറ്റുന്നു. അറബിക്, ഫ്രഞ്ച്, ഇംഗ്ലീഷ്, സ്പാനിഷ് — ഈ ഭാഷകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാവിലൂടെ അറിവിന്റെ പുതിയ അരുവികളായി ഒഴുകുന്നു.

ഒരു ദാർശനികന്റെ മറുപടി

ഒരിക്കൽ ഒരാൾ കൗതുകത്തോടെ ചോദിച്ചു: "അസീസേ, കടയ്ക്ക് പുറത്ത് ഇങ്ങനെ സുരക്ഷയൊന്നുമില്ലാതെ പുസ്തകങ്ങൾ വെച്ചാൽ ആരെങ്കിലും മോഷ്ടിക്കില്ലേ?" അറിവിന്റെ ആഴം തൊട്ടറിഞ്ഞ ആ ദാർശനികൻ നൽകിയ മറുപടി ഏതൊരു കവിതയേക്കാളും മനോഹരമായിരുന്നു:

"വായിക്കാത്ത ഒരാൾ ഒരിക്കലും പുസ്തകം മോഷ്ടിക്കില്ല,
വായിക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും കള്ളനാവുകയുമില്ല!"

ഒരു പൂച്ചക്കുട്ടിയും ഒരു കസേരയും

ഇന്ന് നമ്മൾ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിന്റെ തിരക്കുകളിൽ അകപ്പെടുമ്പോൾ, റബാത്തിലെ ആ ഇടുങ്ങിയ തെരുവിൽ അസീസ് പുസ്തകതാളുകളിലൂടെ നന്മയുടെ സുഗന്ധം പരത്തുകയാണ്. കൂട്ടിന് ഒരു പൂച്ചക്കുട്ടിയും ആ പഴയ മരക്കസേരയും മാത്രം. പൂച്ചയുടെ നിശബ്ദമായ സാന്നിധ്യത്തിൽ, പുസ്തകങ്ങളുടെ ഗന്ധമുള്ള ആ കൊച്ചു മുറിയിൽ അദ്ദേഹം ഓരോ ദിവസവും പുതിയ ലോകങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നു. ഓരോ പുസ്തകവും വായിച്ചു തീരുമ്പോൾ താൻ പുതിയൊരു ജീവിതം കൂടി ജീവിച്ചു തീർക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു.

അസീസ് നമുക്ക് അത്ര അപരിചിതനല്ല

സത്യത്തിൽ, അസീസ്  നമുക്ക് അത്ര അപരിചിതനല്ല. തൃശൂർ സ്വപ്ന തിയേറ്ററിന് സമീപത്തെ പഴയ പുസ്തകക്കൂമ്പാരങ്ങൾക്കിടയിലോ, കോഴിക്കോട്ടെ തിരക്കേറിയ തെരുവോരങ്ങളിലെ അക്ഷരക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിലോ നിങ്ങൾ ഒരു പുസ്തകം തിരഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അവിടെ അസീസിനെപ്പോലെ ഒരാളെ തീർച്ചയായും കണ്ടുമുട്ടിയിട്ടുണ്ടാകും.

ഇനി എപ്പോഴെങ്കിലും നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ഇത്തരം പഴയ പുസ്തകക്കടകൾക്ക് മുന്നിലൂടെ നടന്നുപോകുമ്പോൾ, റബാത്തിലെ ആ അക്ഷരമുത്തശ്ശന്റെ മുഖം നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ തെളിയും എന്നുറപ്പ്. കാരണം, അറിവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നവർക്ക് ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലായാലും ഒരേ മുഖമാണ്.