'Hum Tere Pyar Mein' എന്ന നിത്യസ്മാരകം
പാട്ടുകളിലൂടെ കഥകൾ പറഞ്ഞിരുന്ന ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു; ഈണങ്ങൾക്കിടയിൽ ഹൃദയം നുറുങ്ങുന്ന നോവും ആത്മസമർപ്പണത്തിന്റെ ആഴവും ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച സുവർണ്ണകാലം. 1963-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'Dil Ek Mandir' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഈ ഗാനം ഇന്നും മായാത്ത ഒരു വിങ്ങലായി നമ്മുടെ ഉള്ളിലുണ്ട്.
മരണക്കിടക്കയിൽ ജീവിതത്തോട് മല്ലിടുന്ന ഭർത്താവ് (രാജ് കുമാർ), തന്റെ വേർപാടിന് ശേഷം പ്രിയപ്പെട്ടവൾ തനിച്ചാകരുതെന്ന് കരുതി മറ്റൊരാളെ വിവാഹം കഴിച്ച് സമാധാനമായി ജീവിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. സ്വന്തം ശ്വാസം നിലച്ചാലും പ്രിയപ്പെട്ടവളുടെ ഉള്ളിലെ വെളിച്ചം അണയരുതെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച ഒരു മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായമായ ആ ഹൃദയസമർപ്പണത്തിന് മുന്നിൽ സീത (മീന കുമാരി) പാടുന്ന മറുപടിയാണ് ഈ ഗാനം. "എന്നെ ഇത്ര പെട്ടെന്ന് മറന്നുകളയാൻ നിനക്കെങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയുന്നു?" എന്ന പരിഭവവും "നിനക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ ഇല്ലാതാക്കിയിരിക്കുന്നു" എന്ന സത്യവും ആ വരികളിൽ വിങ്ങുന്നു.
ഈ വരികളുടെ യഥാർത്ഥ വശ്യത അവയിലെ ഹിന്ദി പദങ്ങളിലാണ്. പരിഭാഷപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അർത്ഥം വ്യക്തമാകുമെങ്കിലും, ആ വാക്കുകൾ ഉള്ളിലുണ്ടാക്കുന്ന ആ ഒരു 'ഫീൽ' വിവർത്തനത്തിൽ പലപ്പോഴും നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകുന്നുണ്ട്. ഹിന്ദിയിലെ 'Saara aalam' എന്ന പ്രയോഗത്തിന് നൽകുന്ന ഗാംഭീര്യം മലയാളത്തിലെ 'പ്രപഞ്ചം' എന്ന വാക്കിന് നൽകാൻ കഴിയില്ല. അതുപോലെതന്നെ "Kho baithe" എന്ന പ്രയോഗത്തിന് നൽകാൻ കഴിയുന്ന ആഴം മറ്റൊരു ഭാഷയ്ക്കും കടമെടുക്കാൻ കഴിയാത്തതുമാണ്.
Hum tere pyar mein saara aalam kho baithe, kho baithe...
(നിന്നോടുള്ള പ്രണയത്തിൽ എനിക്ക് ഈ പ്രപഞ്ചത്തെ തന്നെ നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു...)
Tum kehte ho ke aise pyar ko bhool jao, bhool jao...
(ഇത്രമേൽ തീവ്രമായ ഈ സ്നേഹത്തെ വെറുതെ മറന്നുകളയാൻ നിനക്കെങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയുന്നു?)
Log marte hain kisi ek par, humne to khud ko maar dala...
(ഒരാൾക്ക് വേണ്ടി മരിക്കാൻ പലർക്കും കഴിഞ്ഞേക്കും, പക്ഷേ നിനക്കുവേണ്ടി ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ ഇല്ലാതാക്കിയിരിക്കുന്നു...)
ലതാ മങ്കേഷ്കറുടെ ആലാപനവും മീന കുമാരിയുടെ വശ്യമായ അഭിനയവും ഹസ്രത്ത് ജയ്പുരിയുടെ വരികളും ശങ്കർ ജയ്കിഷന്റെ സംഗീതവും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ ഇതൊരു കേവലമായ പാട്ടല്ല, മറിച്ച് പ്രണയത്തിന്റെ നിത്യസ്മാരകമായി മാറുന്നു.
നമ്മുടെ അപ്പൂപ്പന്മാർ റേഡിയോയിൽ കേട്ട് വിതുമ്പിയ അതേ ഈണം, ഇന്ന് കൊച്ചുമക്കൾ തങ്ങളുടെ പ്ലേലിസ്റ്റുകളിൽ 'ലോഫൈ' (Lofi) മൂഡിൽ ചേർത്തുപിടിക്കുന്നു. കാലം മാറി, പ്രണയിക്കുന്ന രീതികൾ മാറി, പക്ഷേ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ സാമീപ്യത്തിനായി കൊതിക്കുന്ന ഹൃദയതാളം ഇന്നും ഒരേ രാഗത്തിലാണ്. പ്രണയം അതിന്റെ ഏറ്റവും ഉദാത്തമായ രൂപത്തിൽ, ത്യാഗത്തിന്റെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും നൂലിനാൽ കോർത്തുവെച്ച ഒരു അനശ്വരമായ ഓർമ്മച്ചിത്രമാണിത്.
Song Credits
* Movie: Dil Ek Mandir (1963)
* Singer: Lata Mangeshkar
* Music Director: Shankar Jaikishan
* Lyricist: Hasrat Jaipuri
* Actors: Meena Kumari, Raaj Kumar, Rajendra Kumar
